Mam alergię – czy muszę całkowicie wyeliminować alergen?

Co możemy się dowiedzieć z najnowszych testów diagnostycznych (diagnostyki molekularnej) i jakie to ma dla nas znaczenie ?

Tradycyjne testy diagnostyczne stosowane w alergologii (punktowe testy skórne, oznaczanie swoistych IgE) oparte są na ekstraktach alergenowych (np. pyłek brzozy, orzech ziemny), które są mieszaniną wielu alergenów. Ich wadą jest brak standaryzacji zawartych w ekstraktach alergenów, ich stężeń oraz stabilności. Na szczęście istnieje również diagnostyka molekularna alergii. W tym przypadku stosuje się komponenty alergenów (pojedyncze białka). Dzięki temu możemy rozróżnić faktyczne uczulenie od symptomów wywołanych reakcją krzyżową. Mówiąc dokładniej można odróżnić pacjentów, którzy są uczuleni np. na owoce i warzywa, od tych, którzy pierwotnie są uczuleni na pyłki roślin, a na spożyte owoce i warzywa reagują krzyżowo. Co to właściwie znaczy reakcja krzyżowa ? Na prostym przykładzie u pacjenta uczulonego na pyłek brzozy, w trakcie intensywnego pylenia pojawiają się reakcje alergiczne również po zjedzeniu np. jabłka, a w innym okresie (niepylenia) spożyte jabłko jest dobrze tolerowane.

Co jeszcze daje nam diagnostyka molekularna?

Badanie jest pomocne w przypadku odczulania. W szczepionkach używanych do odczulania dominują tzw. alergeny główne, czyli takie, które uczulają ponad 50 % osób z alergią (np. w przypadku brzozy jest to białko Bet v1). Jeśli jednak ktoś jest uczulona na inny komponent brzozy (np. Bet v3, a nie na Bet v1), to taka szczepionka może nie przynosić dobrych efektów w odczulaniu.

A co z dietą ?

Większość zaleceń brzmi: jesteś uczulona/y na dany produkt to musisz go całkowicie wyeliminować z diety. Czy na pewno ? NIEKONIECZNIE. Wszystko zależy na jaki komponent alergenowy jesteś uczulona/y. Wytłumaczę na przykładzie mleka. Mleko krowie to najczęstszy alergen pokarmowy u dzieci. Alergeny mleka to kazeina oraz białka serwatkowe (alfa-laktoalbumina, beta-laktoglobulina oraz albumina surowicy bydlęcej, w skrócie BSA). Osoby uczulone na kazeinę (Bos d8), która jest odporna na działanie wysokich temperatur, nie będą tolerowały żadnych przetworów mlecznych. Dlatego w tym przypadku ich eliminacja jest potrzebna. W przypadku osób uczulonych na inne białka mleka (np. alfa-laktoalbuminę – Bos d4, beta-laktoglobulinę – Bos d5, BSA – Bos d6, czyli komponenty wrażliwe na wysoką temperaturę), całkowita eliminacja produktów mlecznych nie jest konieczna. Osoby te prawdopodobnie będą dobrze tolerowały produkty mleczne poddane obróbce termicznej, tzn. gotowane mleko, wypieki zawierające mleko.

Alergia na mleko może u niektórych osób ustąpić wraz z wiekiem. Interesująca jest możliwość przyspieszenia tolerancji mleka krowiego przez regularne podawanie produktów z mlekiem poddanych obróbce termicznej (np. pieczone ciastka lub pizza z serem). Metoda diagnostyki komponentowej jest również użyteczna w prognozowaniu wyrastania z alergii u małych dzieci (obniżenie stężeń swoistych IgE dla niektórych alergenów mleka korzystnie rokuje na uzyskanie tolerancji na mleko).

Jak testy komponentowe mogą pomóc w przypadku bardzo silnych alergenów, które wywołują wstrząs anafilaktyczny ?

Samo badanie jest polega na pobraniu niewielkiej ilości krwi. Nie trzeba być na czczo i nie trzeba odstawiać leków przeciwhistaminowych czy sterydów. Nie ma również ryzyka, że podczas badania dojdzie do się do reakcji anafilaktycznej (nie ma kontaktu z alergenem).

Bardzo często wstrząs anafilaktyczny związany jest z alergią na orzecha ziemnego (uczuleniem na przynajmniej jeden komponent: Ara h1, Ara h2, Ara h3, Ara h9). W takim przypadku pacjent musi BARDZO uważać no wszystko co spożywa, a także być zaopatrzony z zestaw przeciwwstrząsowy z adrenaliną. Istnieje jednak możliwość, że dana osoba jest uczulona na komponent Ara h8 (proteina należąca do rodziny białek PR-1), który jest homologiem pyłku brzozy Bet v1. Prawdopodobnie wtedy reakcja alergiczna będzie łagodniejsza (wystąpią miejscowe łagodne reakcje alergiczne). W tym przypadku zalecenia dietetyczne znacząco wpłyną na jakość życia pacjenta.

Istnieją 3 rodzaje testów molekularnych w diagnostyce alergii: test FABER, test ISAC oraz test ALEX. Oczywiście interpretacją wyników oraz diagnostyką powinien się zająć specjalista alergolog po zebraniu dokładnego wywiadu. W Opolu testy te można wykonać m. in. w Przychodni Alergologicznej „Allergovita”.

Źródła:

Balińska-Miśkiewicz W.: Diagnostyka molekularna alergii pokarmowej – czy wiemy więcej? Postępy Hig Med. Dosw (online), 2014, 68, 754-767.

European Academy of Allergy and Clinical Immunology: Molecular allergology user’s guide, 2016.

0 0 vote
Article Rating
Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments