Kawa – pić czy nie pić?

Ludzie na całym świecie codziennie wypijają ponad trzy miliardy filiżanek kawy. Według Międzynarodowej Organizacji Kawy najwięcej (w przeliczeniu na jednego mieszkańca) pije ludność Finlandii, Norwegii, Islandii, Danii, Holandii i Szwecji. Otóż kraje skandynawskie znane są z tradycji takich jak FIKA, czyli przerwie w pracy lub innej działalności w celu wypicia kawy wraz z przekąską w towarzystwie bliskich osób.

Jaki wpływ ma KAWA na nasze zdrowie?

Zawarta w kawie kofeina wykazuje szerokie działanie lecznicze. Stosowana jest w preparatach przeciwmigrenowych, przeciwastmatycznych, przeciwbólowych, pobudzających, w leczeniu bezdechu niemowląt. Dawka lecznicza wynosi 200 mg, czyli około 4 kawy espresso lub 3 filiżanki kawy rozpuszczalnej lub 2 filiżanki kawy mielonej. Kofeinę znaleźć możemy również w herbacie, owocach guarany, nasionach kakaowca, coli i napojach energetyzujących. Zawartość kofeiny w różnych rodzajach napojów może być bardzo różna:

– filiżanka czarnej kawy – 70-140 mg

– filiżanka kawy rozpuszczalnej – 95 mg

– filiżanka espresso – 57 mg

– niepełna szklanka czarnej sypanej herbaty – 65 mg

– butelka (0, 33 l) coca-coli – 45 mg

– szklanka zielonej herbaty – 31 mg

Oprócz kofeiny kawa zawiera także antyoksydanty (kwas chlorogenowy i kawowy), które powstrzymują proces utleniania w komórkach, a przez to starzenie się tkanek. Filiżanka kawy zawiera więcej antyoksydantów niż szklanka soku z grejpfrutów, borówek amerykańskich, malin czy pomarańczy.

Jakie są plusy spożywania kawy?

+ zmniejszenie ↓:

  • senności i zmęczenia
  • ryzyka rozwoju choroby Parkinsona i Alzheimera
  • ryzyka rozwoju cukrzycy t. 2
  • ryzyka rozwoju niektórych nowotworów
  • ryzyka rozwoju niektórych chorób wątroby (marskość wątroby)

+ zwiększenie ↑:

  • koncentracji i pamięci,
  • tolerancji wysiłku fizycznego (kofeina zapobiega zmęczeniu mięśni)

+ dodatkowo:

  • rozszerzenie oskrzeli i naczyń krwionośnych serca, mózgu i mięśni szkieletowych (poprawa ich funkcjonowania, zmniejszenie nasilenia i częstotliwości ataków duszności u chorych na astmę i przewlekłe zapalenie oskrzeli)
  • poprawa jakości i długość życia
  • pomaga w odchudzaniu (stymuluje rozkład triglicerydów tkanki tłuszczowej i glikogenolizę w mięśniach),
  • działa ochronnie na wątrobę
  • jest elementem towarzyskim ?

Według metaanalizy z 2013 roku wynika, że umiarkowane spożycie kawy (3-5 filiżanek/dzień) wiązało się z mniejszym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych.

Jakie są minusy spożywania kawy?

– Zwiększenie ↑:

  • ryzyka wystąpienia lub zaostrzenia chorób psychicznych
  • ryzyka rozwoju choroby refluksowej przełyku
  • ryzyka rozwoju choroby wrzodowej (kawa stymuluje wydzielanie kwasu solnego)

Dodatkowo:

  • pogorszenie jakości i ilości snu (wypita w godzinach popołudniowych lub wieczornych)
  • zwiększenie wydalania K, Ca, Mg (przy dużych dawkach)
  • zmniejszenie przyswajalności Fe
  • zawiera związki szkodliwe dla zdrowia (kafeol, kafestol i akrylamid)

Co to za szkodliwe związki i w jakim stopniu mogą nam zaszkodzić?

Kafeol kafestol to związki rozpuszczalne w tłuszczach, obecne w oleju izolowanym z ziaren kawy. Jednakże według aktualnego stanu wiedzy nie można jednoznacznie stwierdzić, czy są one negatywnymi, czy pozytywnymi składnikami kawy. Z jednej strony aktywują enzymy wątrobowe, które usprawniają wydalanie związków rakotwórczych oraz wspomagają ochronę komórek centralnego układu nerwowego przed stresem oksydacyjnym. Niemniej jednak podwyższają także stężenie cholesterolu LDL, trójglicerydów oraz homocysteiny, co powoduje, że ich spożycie nie sprzyja osobom z zaburzeniami lipidowymi. Najwięcej tych związków jest w kawie gotowanej, nie filtrowanej i espresso, natomiast prawie w ogóle nie zawiera ich kawa instant i kawa filtrowana (związki te pozostają na papierowym filtrze).

Akrylamid to substancja, która w naturalny sposób powstaje w żywności podczas obróbki termicznej żywności takiej jak: pieczenie, grillowanie, smażenie. Powstanie akrylamidu zależy od temperatury i czasu obróbki termicznej, zawartości i rodzaju aminokwasów i węglowodanów w żywności.

Kawa może zawierać do 230μg aktylamidu na kg produktu. Głównymi źródłami tego związku w diecie człowieka są: przetworzone produkty z ziemniaków (chipsy, prażynki i frytki – do 3500 μg/kg), chrupki kukurydziane (do 2400μg/kg), przetwory zbożowe (pieczywo chrupkie), płatki śniadaniowe.

Liczne badania naukowe wykazały, że akrylamid działa neurotoksycznie i może się przyczyniać do uszkodzenia ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego. W badaniach na zwierzętach udowodniono również jego wpływ na proces nowotworzenia (wzrost ryzyka rozwoju nowotworu tarczycy, nadnerczy, sutka i macicy). Ostatnie duże badania na temat akrylamidu zasugerowało, że może on przyczyniać się do rozwoju u ludzi nowotworu płuc, wątroby i nerek.

Ile więc można pić kawy ?

O pozytywnych efektach działania kawy na organizm mówimy, gdy spożywana jest w rozsądnych ilościach – maksymalne 300 mg kofeiny dziennie. Przedawkowanie wiąże się z niekorzystnym działaniem na zdrowie, dlatego nie powinniśmy przekraczać ilości 4 filiżanek kawy rozpuszczalnej lub 3 filiżanek kawy mielonej dziennie. Dodatkowo należy pamiętać, żeby bezwzględnie nie popijać kawą leków. Może ona osłabić bądź wzmocnić ich działanie.

 
 

Źródła:

https://www.worldatlas.com/articles/top-10-coffee-consuming-nations.html

https://www.mp.pl/pacjent/dieta/aktualnosci/144678,co-wiemy-o-kawie

https://www.mp.pl/gastrologia/co_nowego_w_gastrologii/138876,picie-kawy-a-ryzyko-marskosci-watroby

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3945962/

http://www.czytelniamedyczna.pl/5649,czy-picie-kawy-jest-zdrowe.html

http://www.food-info.net/pl/products/coffee/kahweol.htm

https://ncez.pl/abc-zywienia-/zasady-zdrowego-zywienia/jakie-kawy-pijemy–

https://www.mp.pl/pacjent/dieta/aktualnosci/167945,akrylamid-czy-rzeczywiscie-nie-jest-bezpieczny-dla-zdrowia

https://dietetycy.org.pl/akrylamid/

0 0 vote
Article Rating
Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments