Insulinooporność – leczenie

Celem leczenia insulinooporności jest nie tylko jej zmniejszenie, ale również ochrona komórek beta trzustki oraz niedoprowadzenie do rozwoju cukrzycy.

W leczeniu najważniejszą rolę odgrywa zmiana stylu życia, polegająca na stosowaniu zdrowej, zrównoważonej diety (wyborze odpowiednich produktów spożywczych), odpowiedniej aktywności fizycznej, eliminacji stresu (na tyle ile jest to możliwe) lub nauki radzenia sobie ze stresem. Możliwe jest również leczenie farmakologiczne (metformina), ale o tym decyduje lekarz. Nie powinna być to jednak pierwsza i jedyna metoda leczenia.

Należy zwrócić uwagę na masę ciała, która często wśród osób z insulinoopornością jest zbyt wysoka. Wielokrotnie wykazano, że utrata masy ciała zwiększa insulinowrażliwość, chroni komórki beta trzustki oraz hamuje rozwój stanu przedcukrzycowego i cukrzycy.

W zaleceniach żywieniowych bardzo ważny jest indywidualny dobór codziennego zapotrzebowania energetycznego w zależności od płci, wieku oraz poziomu aktywności fizycznej, a także zwiększone spożycie odpowiedniego rodzaju żywności (o niskiej gęstości energetycznej, o niskim indeksie glikemicznym).

Jeżeli chodzi o wysiłek fizyczny, to najbardziej polecany jest umiarkowany wysiłek prowadzony 5 razy w tygodniu przez przynajmniej 30 minut lub wysiłek o dużej intensywności 3 razy w tygodniu przez przynajmniej 20 minut. Dobór odpowiedniej aktywności fizycznej powinien uwzględniać ew. ograniczenia ze wzlędu na wysępowanie innych chorób, wydolność organizmu, możliwości i preferencje danej osoby.

Odpowiednia dieta i wysiłek fizyczny są najskuteczniejszymi metodami zapobiegania dalszemu postępowi rozwoju powikłań gospodarki węglowodanowej. Niestety pacjenci niechętnie zmieniają swoje przyzwyczajenia zarówno ruchowe, jak i żywieniowe, a słowo „dieta” kojarzy się z krótkotrwałym stosowaniem określonego jadłospisu i szybkim powrotem do starych nawyków żywieniowych. Dlatego lekarze często zalecają stosowanie leczenia farmakologicznego w postaci leku o nazwie metformina.

Działanie metforminy obejmuje m. in.:

– zwiększenie insulinowrażliwości hepatocytów i miocytów oraz zmniejszenie częstości progresji stanów przedcukrzycowych do cukrzycy typu 2,

– redukcję masy ciała,

– hamowanie powstawania i akumulacji końcowych produktów zaawansowanej glikacji białek (które wpływają na stan zapalny),

– obniżenie stężenie w surowicy cholesterolu całkowitego i trójglicerydów.

Metformina jest lekiem stosowanym na rynku od ponad 50 lat i cechuje się dużym profilem bezpieczeństwa. Terapię metforminą należy zaczynać od małych dawek, aby uniknąć działań niepożądanych z przewodu pokarmowego (metaliczny smak w ustach, uczucie dyskomfortu w jamie brzusznej, nudności, luźne stolce), które jednak w praktyce klinicznej występują rzadko i z reguły mają charakter przemijający. Lek ten jest również zalecany pacjentom z cukrzycą typu 2 oraz z zespołem policystycznych jajników. Udowodniono korzystne działanie leku na układ sercowo-naczyniowy, jak również często sugerowane jest także działanie przeciwnowotworowe (wymaga więcej badań).

W stosowaniu metforminy bardzo ważna jest prawidłowa czynność nerek, ponieważ lek ten jest bezwględnie przeciwwskazany w przypadku upośledzonej czynności nerek na poziomie GFR < 30 ml/min/1,73 m2. Dodatkowo osoby przewlekle stosujące metforminę powinny rozważyć oznaczenie stężenia witaminy B12 w surowicy krwi, jeśli wystąpią objawy takie jak np. niedokrwistość makrocytarna, neuropatia obwodowa czy zaburzenia psychiczne.

Według wytycznych Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego z 2019 roku zalecane jest stosowanie suplementacji witaminy B12 u pacjentów z potwierdzonym jej niedoborem leczonych przewlekle metforminą.

Zapraszam serdecznie na konsultację dietetyczną. Ukończyłam szkolenie SOIT (School Of Insulinresistance Therapy) organizowane przez Fundację „Insulinooporność – zdrowa dieta i zdrowe życie” i jestem polecanym przez Fundację dietetykiem dla osób z insulinoopornością.

Bibliografia:

Małecki M.T. : Otyłość – insulinooporność – cukrzyca typu 2. Kardiol Pol 2006, 64, 10 (supl. 6), 561–566.

Napiórkowska L., Franek E.: Insulinooporność a stan przedcukrzycowy. Postępy Nauk Medycznych 2017, 2, 84-88.

Wesołowski P., Wańkowicz Z.: Insulinooporność – metody rozpoznawania i następstwa kliniczne. Nephrol Dial Pol 2011, 15, 243-246.

Sutkowska E.: Jak prawidłowo rozpoznać insulinooporność – czy i jak leczyć ? Medycyna po dyplomie, 201, 05.

Stąpor N., Beń-Skowronek I.: Insulinooporność u dzieci. Pediatr Endocrino Diabetes Metab 2014, 21, 3, 107-115.

Gumprecht J., Długaszek M., Niemczyk A. i wsp.: Is it necessary to be afraid of vitamin B12 deficiency during metformin treatment? Clin Diabetol 2016, 5, 6, 195–198.

Wróbel M., Marek B., Kajdaniuk D. i wsp.: Metformin — a new old drug. Endokrynol Pol 2017, 68 (4), 482–495.

Polskie Towarzystwo Diabetologiczne: 2019 Guidelines on the management of diabetic patients. A position of Diabetes Poland.

0 0 vote
Article Rating
Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments